ContactoBuscarAGADitamesEnlacesNovasOrganizaciónsActividadesConvenios colectivosPublicaciónsCGRL
 

-  Laudo 30/07


                                           LAUDO ARBITRAL

CARLOS DOMENECH DE ASPE, designado árbitro en acta de compromiso arbitral de data 11 de xuño de 2007 subscrita polas representacións da empresa e dos traballadores de NOGUERA XOVE S.A. baseándose no establecido no Acordo Interprofesional Galego sobre Procedementos Extraxudiciais de Solución de Conflitos de Traballo (AGA), visto o expediente e oídas as alegacións das partes, dita o presente

LAUDO
ANTECEDENTES

En data 29 de maio de 2007 solicítase pola representación legal da empresa e dos traballadores de Noguera Xove S.A. unha mediación no seo do AGA "co fin de chegar a un acordo ante as discrepancias xurdidas na negociación do Pacto Económico de Empresa", que afecta á determinación da táboa salarial aplicable a partir do ano 2006.
Mantense reunión de mediación no domicilio da empresa en data 11 de xuño de 2007 na que, despois de debater o tema formulado, se chega ao acordo de someter o punto fundamental da controversia a arbitraxe, subscribindo na devandita data o correspondente "Compromiso Arbitral" no que expresamente fanse constar como cuestiones a decidir. "Igualdade de táboas salariais" e "Condicións de incrementos salariais"
Nesa mesma reunión solicítase polo designado árbitro que ambas as dúas partes remitan por escrito a concreción das súas alegacións, feito que se efectua, recibíndoas o árbitro o 21 de xuño de 2007.

CONSIDERACIÓNS E FUNDAMENTOS XURÍDICOS

Como cuestión previa é preciso facer dúas consideracións de carácter xeral que deben ser tidas en conta á hora de chegar á decisión resolutiva final:
Trátase dun conflito que, aínda contendo compoñentes xurídicos, pode ser cualificado como económico ou de intereses e, polo tanto, é necesario precisar que a liña divisoria entre as modalidades arbitrais, xurídica e de intereses, atópase no feito de que o árbitro de dereito resolve o litixio aplicando unha norma preexistente, realizando unha actividade de subsunción do caso concreto no tipo legal en todo semellante á que levan a cabo os xuíces e Tribunais de xustiza, mentres que o árbitro de equidade decide a contenda mediante unha solución de oportunidade.
Por outra parte é claro que o árbitro debe cinguirse na súa decisión unicamente ó plantexamento formulado polas partes e ao que someteron como obxecto da súa decisión a través deste procedemento. "Caberá o recurso contra o laudo arbitral no caso de que non se observasen no desenvolvemento da actuación arbitral os requisitos e formalidades establecidos ao efecto, ou cando o laudo resolvese sobre puntos non sometidos á súa decisión." (Artigo 91 do Estatuto dos Traballadores)

Entrando no fondo da cuestión existe unha primeira consideración referente á existencia de dúas táboas salariais, a do Convenio Provincial e a chamada "táboa mellorada", que se aplican a traballadores que ostentan a mesma categoría e que, independentemente de razóns orixinarias no seu día ou necesarias posteriormente, segundo argumenta a empresa, producen o efecto dunha desigualdade nas retribucións de produtores que teñen asignados traballos similares. "En canto á política salarial da empresa, destacar que os traballadores provenientes de Noguera Maquinaria, S.A. incorpóranse ao equipo de Noguera Xove, S.A. cunhas condicións superiores ás establecidas no Convenio Colectivo Provincial pois se acorda con eles o mantemento de dereitos salariais que xa ostentaban na primeira empresa; en canto aos traballadores incorporados con posterioridade, atopámonos con dúas situacións claramente diferenciadas: dun lado traballadores que pola súa experiencia e profesionalización a empresa tiña un interese especial na súa contratación, negociándose con eles condicións salariais superiores ás do Convenio -na práctica, asimilación ás condicións salariais dos traballadores provenientes de Noguera Maquinaria, S.A. -, e doutro traballadores que son contratados baseándose nas condicións económicas establecidas no Convenio Provincial, se ben con carácter xeral a empresa tiña establecidas condicións máis beneficiosas que as convencionais nalgúns aspectos como é o caso da xornada." (Alegacións da empresa).

A representación dos traballadores expresan a súa desconformidade con esta situación e, por iso, pretenden rectificala. "Dende o principio das negociacións, as cales comezaron a mediados do ano 2006, os traballadores intetamos acabar cunha situación, ao noso modo de ver moi inxusta, que traballadores que realizamos exactamente as mesmas tarefas, teñamos unhas retribucións moi diferentes, sendo os salarios da táboa mellorada moi superiores aos da táboa de Lugo" (Alegacións dos traballadores).

Pois ben, non parece razoable o mantemento de dúas táboas salariais con diferentes retribucións que, se ben no seu día puideron estar xustificadas por un proceso de subrogación, se estenderon como tales táboas a outros traballadores de contratación posterior, non no seu carácter de mellora contractual individual e como complemento individual, senón como aplicación global a colectivos diferentes que realizan a mesma función.

Entenden os Tribunais que o art.14 da Constitución comprende dúas prescricións que han de ser diferenciadas: a primeira refírese ao principio de igualdade ante a lei; a segunda concrétase na prohibición de discriminacións e tende á eliminación destas en canto implican unha violación máis cualificada da igualdade en función do carácter particularmente rexeitable do criterio de diferenciación.
É claro o criterio do Tribunal Constitucional cando declara: "Centrándonos, polo tanto, no «dereito á igualdade ante a Lei -art. 14 CE-, debemos recordar que, segundo reiterada doutrina deste Tribunal, o principio de igualdade non implica en todos os casos un tratamento legal igual con abstracción de calquera elemento diferenciador de relevancia xurídica, de maneira que non toda desigualdade de trato normativo respecto á regulación dunha determinada materia supón unha infracción do mandato contido no art. 14 CE, senón tan só as que introduzan unha diferenza entre situacións que poidan considerarse iguais, sen que se ofreza e posúa unha xustificación obxectiva e razoable para iso, pois, como regra xeral, o principio de igualdade esixe que a iguais supostos de feito aplíquense iguais consecuencias xurídicas e, en consecuencia, veda a utilización de elementos de diferenciación que caiba cualificar de arbitrarios ou carentes dunha xustificación razoable. O que prohibe o principio de igualdade é, en suma, as desigualdades que resulten artificiosas ou inxustificadas por non vir fundadas en criterios obxectivos e razoables, de valor xeralmente aceptado" STCO 28/6/2004

Por outra banda, este Tribunal examina esta cuestión no que se refire ao ámbito de relacións laborais: "Así, este Tribunal declarou na STC 34/1984 que o art. 14 da CE non impón no ámbito das relacións laborais unha igualdade de trato en sentido absoluto, pois a eficacia neste ámbito do principio da autonomía da vontade deixa unha marxe no que o acordo privado ou a decisión unilateral do empresario, en exercicio dos seus poderes de organización da empresa, pode libremente dispoñer a retribución do traballador, respectando os mínimos legais ou convencionais. Na medida pois, en que a diferenza salarial non teña un significado discriminatorio, por incidir nalgunha das causas prohibidas pola Constitución ou o Estatuto dos Traballadores, non pode considerarse como vulneradora do principio de igualdade (fundamento xurídico 2). E tamén declaramos, que o Convenio Colectivo, aínda que ha de respectar certamente as esixencias indeclinables do dereito á igualdade e a non discriminación, esta non pode ter aquí o mesmo alcance que noutros contextos, pois no ámbito das relacións privadas, no que o Convenio Colectivo se incardina, os dereitos fundamentais e entre eles o de igualdade, han de aplicarse matizadamente, facéndoo compatible con outros valores que teñen a súa orixe no principio da autonomía da vontade (SSTC 177/1988, 171/1989, 28/1992, entre outras)" STCO 12/1/1998.

Independentemente da carencia de trato discriminatorio fundado nalgunha causa taxada na Constitución ou no Estatuto dos Traballadores, existen dúbidas, que só poderían ser resoltas no caso dunha formulación xurisdicional, en canto á xustificación razoable para a desigualdade de trato salarial aos traballadores afectados coa aplicación dunhas táboas xerais por categorías, xa que non se trata do establecemento de acordos privados que, respectando os mínimos de dereito necesario, puidesen estar xustificados na libre autonomía da vontade. Por iso, debería tenderse á igualación nas táboas pactadas colectiva e xeralmente para todas as categorías, sen prexuízo do respecto de condicións persoais consolidadas ou, pola libre autonomía da vontade das partes, as melloras contractuais individuais.

Por outra banda, hai que ter en conta o factor de oportunidade e razonabilidad da aplicación inmediata da igualación, xa que de tal medida se poderían obter efectos contrarios aos pretendidos e prexuízos económicos de difícil resolución. A igualación é un compromiso adquirido polas dúas representacións, de empresa e traballadores, no pacto subscrito en data 9 de novembro de 2001: "Os traballadores que veñan gozando de condicións máis beneficiosas non poderán verse prexudicados pola aplicación deste pacto, comprometéndose as partes a unificar en todo o posible as táboas saláriales e criterios de aplicación co fin de simplificalas e clarificalas" e é recoñecida a dificultade económica de igualación inmediata polos propios traballadores no seu escrito de alegacións: "Nas diferentes reunións mantidas coa dirección da empresa, tivemos unha postura dialogante e aberta a calquera proposta, como o demostra o feito de realizar unha proposta, na que sabendo das dificultades que podería ter a empresa para igualar as devanditas táboas en 1 ano, propuxémoslle realizar a devandita suba en 3 anos, sendo o 01/01/2008 a data da igualdade definitiva"

E partindo destes supostos, a discrepancia fundamental concrétase en determinar a contía da táboa salarial que debe ser aplicable no período dos anos 2006, 2007 e 2008, período que as dúas partes coincidiron en sinalar como vixencia do pacto que pretendían conseguir. Así mesmo non se entra a valorar polo miúdo o contido do presumible acordo das condicións laborais para os anos 2006, 2007 e 2008, dado que non foi a pretensión do compromiso arbitral e que, se ben non foi asinado, se puxo de manifesto que o escollo para iso foi a inclusión ou non das dúas táboas e a súa contía, polo que se considera que, coas necesarias adaptacións ao contido deste laudo, podería servir como referente para o acordo final.

Para aqueles traballadores aos que se aplica a "táboa do Convenio de Lugo", é preciso examinar as posturas a que chegaron as partes na negociación e que foron plasmadas nos escritos de alegacións, en ambos os dous casos consideradas en soldos brutos anuais en euros de cada un dos tres anos referidos.

Pola súa parte a empresa estableceu como último cadro o seguinte:

Anos 2.006 2007 2008
Oficial 1ª 14.698 16.544 17.591
Oficial 2ª 14.509 15.117 15.742
Oficial 3ª 13.916 14.500 15.080
Especiali. 13.699 14.274 14.845
Peón 13.559 14.128 14.693

A proposta final dos traballadores, efectuada durante a mediación reflíctese no seu escrito de alegacións do xeito seguinte:

Anos        2.006       2007                 2008
Oficial 1ª    14.697,91 16.543,68 17.590,97
Oficial 2ª    14.467,77 16.284,65 17.189,14
Oficial 3ª    13.915,53 15.663,06 16.715,55
Especiali.    13.699,13 14.589,73 15.757,42
Peón    13.558,52 14.439,82 15.378,41

Polo que se refire aos traballadores aos que se lles aplicou a chamada "táboa mellorada" e en aras á postura manifestada pola empresa de "manter o poder adquisitivo dos traballadores da empresa e inclusive melloralo lixeiramente" é compatible coa moderada petición de incremento que efectua para eles a representación dos traballadores "entendendo que esta sería un xeito de que os salarios da táboa mellorada non queden conxelados, e tamén de que non se disparen os salarios da táboa de Lugo, para realizar a devandita igualación," polo que se estima que deben incrementarse en 2006 no IPC real mais 1%, no 2007 no IPC real mais 0,50% e en 2008 o IPC real.

Para o resto dos traballadores, tendo en conta as cifras antes reflectidas nos cadros e resolvendo en equidade, o árbitro, xa que non pode realizar un exhaustivo exame e estudio da contabilidade, marcha económica, balances, posibilidades de futuro, contratos futuros, etc. debe, considerando as formulacións das partes, manterse nun xusto medio en virtude do sometemento á arbitraxe que ambas as dúas partes aceptaron.

En consecuencia, este árbitro por todas as consideracións apuntadas dita a seguinte
RESOLUCIÓN

Polo que se refire aos traballadores aos que se lles aplicou a chamada "táboa mellorada" deben incrementarse os salarios en relación cos fixados na citada táboa, o IPC real máis 1% en 2006, o IPC real máis 0,50% no 2007 e o IPC real en 2008.

A táboa que debe rexer, en salario bruto anual en euros, como condición mínima para os traballadores de Noguera Xove S.A. é a seguinte:

Anos         2.006        2007        2008
Oficial 1ª         14.698       16.544       17.591
Oficial 2ª         14.488       15.701       16.466
Oficial 3ª         13.916       15.082       15.898
Especialista      13.699       14.432       15.301
Peón         13.559       14.284       15.036

O presente Laudo poderá ser impugnado ante a Xurisdición Social de acordo co punto 5 do artigo 24 do Acordo Interprofesional Galego sobre Procedementos Extraxudiciais de Solución de Conflitos De Trabajo.

Dado en A Coruña a 26 de xuño de 2007

                                                            O ÁRBITRO


                                                    Carlos Domenech de Aspe